Metoda ma bardzo konkretne korzenie – wywodzi się z japońskiego systemu zarządzania jakością Toyota Production System (TPS). Stworzył ją Sakichi Toyoda, wynalazca i założyciel Toyoty, znany z obsesji na punkcie rozwiązywania problemów u źródła.
W latach 50. i 60. Taiichi Ohno, główny architekt TPS, spopularyzował ją jako jedną z podstawowych technik dochodzenia do tzw. „root cause”, czyli przyczyny źródłowej. W firmie była traktowana jako absolutna podstawa pracy menedżera – zanim zaproponujesz rozwiązanie, musisz najpierw ustalić, dlaczego coś się naprawdę dzieje.
W kulturze japońskiej metoda miała jeszcze jeden wymiar:
proste pytania, cierpliwie powtarzane, prowadzą do prawdziwej mądrości.
Z czasem 5 × Why zaczęło się pojawiać w:
- lean management
- Kaizen
- edukacji
- coachingu
- pracy nad przekonaniami i zmianą zachowań.
Dzisiaj to jedno z najbardziej znanych narzędzi do analizy problemów, również poza biznesem.
Cel: znaleźć przyczynę, a nie tylko objaw.
Zadajesz pytanie „dlaczego?” pięć razy (lub tyle, ile potrzeba), za każdym razem odnosząc się do poprzedniej odpowiedzi.
Dzięki temu przechodzisz od powierzchownych odpowiedzi do sedna sprawy.
Dlaczego to działa?
- pomaga oddzielić fakty od założeń
- redukuje chaos i emocje
- pozwala odkryć, nad czym naprawdę warto pracować
- ujawnia schematy i ukryte blokady
Jak korzystać krok po kroku?
- Zapisz problem lub wyzwanie.
- Zadaj pierwsze „Dlaczego?” i zanotuj odpowiedź.
- Wróć do tej odpowiedzi i zapytaj jeszcze raz „Dlaczego?”.
- Powtarzaj do momentu, aż pojawi się coś, co brzmi jak przyczyna źródłowa.
- Ostatnia odpowiedź to Twój klucz — z nią warto pracować.
A to mój przykład, to po prostu działa 🙂
Zostaw odpowiedź